Raport oddziaływania na środowisko
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia
na środowisko
Inwestor, planujący realizację przedsięwzięcia musi pamiętać, iż zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227) konieczne może być przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ).
Celem procedury "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" jest przewidywanie skutków, jakie planowane przedsięwzięcie może potencjalnie spowodować w środowisku oraz przedstawienie tej informacji w sposób umożliwiający wydanie właściwej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dokumentem, który jest kompendium wszystkich informacji na temat planowanego przedsięwzięcia oraz jego potencjalnego wpływu na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (potocznie nazywa się go "raport oddziaływania na środowisko" lub "raport ooś"). Dokument ten jest również narzędziem, na podstawie którego wydawana jest ww. decyzja.
Należy również pamiętać, iż zgodnie z art. 72 ww. ustawy, dopiero po uzyskaniu wspomnianej decyzji inwestor może ubiegać się o pozostałe decyzje konieczne do realizacji przedsięwzięcia (np.: pozwolenie na budowę, decyzja zatwierdzająca projekt budowlany, pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych, itp.
Raport ten jest także niezbędnym źródłem informacji dla innych stron postępowania w procesie oceny oddziaływania na środowisko, oraz jest istotny przy sporządzaniu pozostałych elementów dokumentacji dotyczących inwestycji jak np. projekt budowlano - wykonawczy.
Obowiązek sporządzenia raportu oraz jego zakres
Konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uwarunkowana jest rodzajem planowanego przedsięwzięcia.
Powyżej wymieniona ustawa oraz akt wykonawczy jakim jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 nr 257, poz. 2573) wskazują, iż:
- sporządzenie raportu wymagane jest bezwzględnie (obligatoryjnie) dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (tzw. grupa I). W tym przypadku istnieje też możliwość wystąpienia do organu właściwego o ustalenie zakresu raportu.
- w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (grupa II), konieczność sporządzenia raportu oraz jego zakres ustala w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania określone w ww. ustawie i informacje o przedsięwzięciu przekazane przez Inwestora w "karcie informacyjnej przedsięwzięcia"
- zobacz przykład: Karta Informacyjna Przedsięzięcia (PDF)
Należy także pamiętać, iż zgodnie z Ustawą obowiązek sporządzenia raportu i przedłożenia go stosownemu urzędowi może zostać nałożony na inwestora w przypadku planowania inwestycji, która nie kwalifikuje się do obu powyżej wymienionych kategorii, ale może wg opinii urzędu znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000
http://natura2000.gdos.gov.pl/natura 2000,
ale nie jest bezpośrednio związana z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony (grupa III).
Obowiązek rozpatrzenia takiej ewentualności spoczywa na urzędzie zobowiązanym do wydania decyzji wymienionych w art. 72 i 96 ww. ustawy.
Przykładowymi przedsięwzięciami mogą być: wykoszenie łąk, wprowadzanie ścieków do środowiska czy spiętrzenie wód. Zakres tego raportu będzie się ograniczał wyłącznie do oddziaływania na dany obszar Natura 2000.
Zawartość raportu
Przy sporządzaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy opierać się na wskazaniach ujętych w art. 66 i 67 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nazywaną również ustawą OOŚ, oraz na zapisach zawartych w postanowieniu właściwego organu określającego zakres raportu (jeżeli zostało wydane).
Jednakże szczególną uwagę należy zwrócić na takie aspekty jak:
- jasne sprecyzowanie celu przedsięwzięcia, przedstawienie jego charakterystyki oraz wskazanie warunków użytkowania terenu
- wskazanie metod badawczych,
- wskazanie potencjalnych zagrożeń oraz metod ich minimalizowania, zastosowa-nie środków zapobiegawczych i łagodzących oraz kompensacji przyrodniczej,
- dokładny opis rozpatrywanych wariantów wraz z ich oceną,
- ocena wpływu na obszar Natura 2000, zabytki, zdrowie i życie ludzi, itp.,
- w przypadku przedsięwzięcia związanego z użyciem instalacji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, należy porównać proponowaną technikę z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT),
- rodzaj urządzeń ochronnych, które należy uwzględnić w przypadku przedsięwzięć powiązanych z emisją,
Raport bezwzględnie musi opisywać także oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania i likwidacji.
Raport OOŚ jest ważnym elementem dokumentacji w przypadku ubiegania się o dofinansowanie z funduszy unijnych. Jest to jeden z dokumentów załączanych do wniosku aplikacyjnego, dlatego też przy jego sporządzaniu należy dużą uwagę poświęcić streszczeniu w języku niespecjalistycznym. To właśnie na podstawie streszczenia Komisja Europejska ocenia rzetelność oceny środowiskowej, dlatego tak ważne jest zawarcie w nim wszystkich aspektów omówionych w głównej treści raportu. Tak samo ważne jest ukazanie jak zostały przeprowadzone konsultacje społeczne. Jest to bardzo częsty błąd i skutkować może nieotrzymaniem funduszy.
Wymogi z tym związane, dla przedsięwzięć, dla których wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach złożono po 15 listopada 2008 r., określają Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego z 5 maja 2009 r. w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych (M.P. Nr 32, poz. 476). Szczegółowe informacje o sposobie postępowania dla ww. przedsięwzięć można znaleźć na stronie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pod adresem:
www.mrr.gov.pl/fundusze/fundusze_europejskie/oos/strony/oddzialywania_na_srodowisko
Organy wydające decyzje
Organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym oceniającym raport OOŚ jest:
+ regionalny dyrektor ochrony środowiska w przypadku:
- przedsięwzięć zaliczanych do "I grupy" - dróg, linii kolejowych, napowietrznych linii elektroenergetycznych, instalacji do przesyłu ropy naftowej produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu, sztucznych zbiorników wodnych,
- przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych;
- przedsięwzięć realizowanych na obszarach morskich;
- zmiany lasu, niestanowiącego własność Skarbu Państwa, na użytek rolny,
- przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego,
- inwestycji w zakresie terminalu,
+ starosta - w przypadku scalania, wymiany lub podziału gruntów;
+ dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w przypadku zmiany lasu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, na użytek rolny;
+ wójt, burmistrz, prezydent miasta - w przypadku pozostałych przedsięwzięć.
Błędne, niepełne lub wprowadzające w błąd opracowanie może skutkować odrzuceniem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a co za tym idzie, wstrzymanie planowanej inwestycji.